معرفی کتاب: شهادت نامه امام حسین(ع)؛ محمد محمدی ری شهری
شهادتنامه امام حسین(ع)، گزیدهاى است از بخشهاى ششگانه «پیشگویى در باره شهادت امام حسین(ع)» تا «عزادارى و گریه براى امام حسین(ع)». بُرههاى از زندگانى امام حسین(ع) را که در آن، حماسه بىنظیر کربلا به منصّه ظهور رسیده، مىتوان حساسترین مرحله از عمر شریف آن بزرگوار به شمار آورد. این حساسیت را باید در تأثیر شگرف نهضت کربلا در حفظ و ماندگارى دین و زدودن پیرایههاى آن – که توسط کانونهاى زر و زور و تزویر، در ادوار مختلف، بر آن، تحمیل شدهاند – و نیز در بیدارى ملتهاى ستمدیده جستجو کرد.
شهادتنامه امام حسین(ع)، کتابى است که در صدد برآمده تا تأثیرگذارترین بُرهه از زندگى امام حسین(ع) – یعنى برهه انسانساز و آزادى بخش قیام کربلا – را مطابق آنچه در دانشنامه امام حسین(ع) آمده است، البته در مقیاسى کوچکتر، اما با اختصارى روشمند، روایت نماید.
اگر چه به اقتضاى رسالتى که بر عهده دانشنامههاست، هر موضوعى در آنها، به صورت جامع و دامنگستر، مورد تتبّع و پژوهش قرار مىگیرد، امّا ممکن است بخشهایى از هر دانشنامه نیز به تناسب نیاز خوانندگان، جداگانه و با تنظیم و آرایشى نو، به جامعه عالمان و دانشدوستان، تقدیم گردد. کتاب «شهادت نامه امام حسین(ع)»، گزیدهاى است هزار صفحهاى، از بالغ بر سههزار صفحه از دانشنامه امام حسین(ع).
در بخش نخست این کتاب، با عنوان «مهمترین مباحث مربوط به حماسه عاشورا» تحلیلها و مقالاتِ تفصیلىتر و در عین حال، پراکنده در دانشنامه امام حسین(ع) که با موضوع کتاب شهادتنامه تناسب بیشترى داشتهاند، در کنار هم گردآورى شدهاند.
بخش دوم: پیشگویى در باره شهادت امام حسین (ع): در این بخش، خبرهاى آسمانىِ رسیده در باره شهادت امام حسین(ع)، و پیشگویىهاى پیامبر خدا(ص) و امیر مؤمنان و دیگر(ع) پیشوایان و بزرگان در باره شهادت امام حسین(ع)، در قالبى نظامیافته ارائه شده است. به علاوه، قطعیّت صدور این دسته از روایات، مورد تأکید قرار گرفته و توضیح داده شده که مقدَّر بودن شهادت امام حسین(ع) و پیشگویى آن، منافاتى با اراده و اختیار او ندارد.
بخش سوم: خروج امام حسین(ع) از مدینه، تا ورود به کربلا: در این بخش، رخدادهاى مهمّى مانند: امتناع امام(ع) از بیعت با یزید، خروج امام(ع) از مدینه، فعّالیتهاى ایشان در مکه، اعزام مسلم(ع) به عنوان نماینده خود به کوفه، و شهادت مُسلم و جمعى دیگر از یاران امام(ع) و نیز زندانى شدن شمارى دیگر از آنان، پیشنهادهاى مختلف به امام(ع) مبنى بر نرفتن به کوفه، و حرکت امام(ع) به سوى کربلا گزارش شده است.
بخش چهارم: از رسیدن امام حسین(ع) به کربلا تا شهادت ایشان: متون مربوط به حادثه جانگداز عاشورا، از آغاز ورود امام حسین(ع) به کربلا تا شهادت یاران، فرزندان، برادران، فرزندان برادر، فرزندان خواهر، فرزندان عمو و سرانجام، شهادت خودِ امام(ع)، به تفصیل، گزارش شده است.
بخش پنجم: وقایع پس از شهادت امام حسین(ع): حوادثى که پس از شهادت امام حسین(ع) به وقوع پیوست، پدیدههاى خارق العادهاى که در منابع معتبر گزارش شدهاند، چگونگى دفن شهدا، سرنوشت سرهاى مقدّس شهدا و کراماتى که از سر مقدّس سیّد الشهدا(ع) دیده شد، چگونگى حرکت خاندان ابا عبداللَّه(ع) از کربلا به کوفه و از کوفه تا شام و بازگشت آنها از شام به مدینه، ارائه مىشود.
بخش ششم با عنوان «بازتاب شهادتامامحسین(ع) و فرجام کسانى که در کشتناو و یارانش نقش داشتند» متن گزارشهاى مربوط به بازتاب شهادت سیّد الشهدا و یارانش در میان قاتلان آنها و نیز در میان شخصیتهاى برجسته آن روز جهان اسلام و در جامعه عراق و حجاز، مطرح مىگردد و در ادامه، سرنوشت شوم کسانى که در این حادثه نقش داشتند و نیز مردمى که از یارى کردن امام(ع) سرباز زدند، تبیین شده است.
بخش هفتم با عنوان عزادارى و گریه براى امام حسین(ع) بخش پایانى کتاب است، در این بخش احادیث متعددى در سفارش به عزادارى، مصیبتخوانى و گریستن و گریاندن براى سالار شهیدان و معرّفى نخستین عزاداران امام(ع) پس از واقعه کربلا، اهمّیت ویژه روز عاشورا و آداب این روز و نیز سوگمندى جهان آفرینش در مصیبتهاى سالار شهیدان، گزارش شده است.
ویژگی های این کتاب عبارتند از: تمامى فصلها و قریب به اتفاق تحلیلهاى مندرج در بخشهاى ششگانه دانشنامه در این کتاب آمده است.
شمارى از عنوانهاى فرعى، همچنین عباراتى که براى توضیح بیشتر در تحلیلها آمده بودند و بیش از همه، آن دسته از احادیث و گزارشهاى متنوّع تاریخى که با موضوع مشابه و با هدف تقویت مطالب از طریق تکثیر منابع، ذیل فصلهاى آن دانشنامه گرد آمده بودند، مشمول تلخیص و گزینش قرار گرفتند. جامعترین و گویاترین متنها، از منابع معتبرتر، در ذیل هر عنوان، انتخاب شدند. متن عربى احادیث و گزارشهاى تاریخى، جهت بهرهگیرى بیشتر علاقهمندان، در پاورقى آمده است. غالب توضیحات مندرج در پانوشتها، حذف شدند و در پانوشت، به ذکر حدّ اکثر دو منبعِ داراى اعتبار بیشتر، براى هر متن، اکتفا گردید.
پیش از این، کتاب دیگرى نیز با عنوان گزیده دانشنامه امام حسین(ع)، منتشر گردیده است، با این تفاوت که در کتاب یاد شده، تمامى بخشهاى دانشنامه (و از جمله بخشهاى مربوط به قیام و شهادت امام حسین(ع)، مورد گزینش و تلخیص قرار گرفته است، در حالى که کتاب حاضر، تنها به بخشهاى مربوط به قیام و شهادت امام(ع) و یاران باوفاى ایشان پرداخته و طبیعتاً با حذف موارد بسیار کمترى (در مقایسه با کتاب پیشین)، توانسته است مباحث مربوط را خلاصه سازى نماید.
برچسبها:
پنجشنبه 30 مهر 1394 08:00 به قلم: sarayefarzanegan ™